a

Mục lục
1. Những lời khen dành cho cuốn sách
2. Lời cảm ơn
3. Đôi nét về tác giả
4. Lời giới thiệu
5. PHẦN 1 - KHÔNG CÓ CHỖ CHO NHỮNG THÓI QUEN CŨ ‐ ĐÒI
HỎI NHỮNG THỦ THUẬT MỚI
6. Chương 1 - Hãy thực tế nào: Tất cả chúng ta đều mắc lỗi
7. Chương 2 - Những người làm luật, những kẻ phá luật
8. Chương 3 - Mô phỏng kỷ nguyên tăng tốc
9. PHẦN 2 - NHỮNG VẤN ĐỀ TƯ DUY! VƯỢT RA NGOÀI QUÁ
TRÌNH
10. Chương 4 - Cái gì có thể sai với thứ đã được cho “là đúng”
11. Chương 5 - Ảo tưởng về thực tế
12. Chương 6 - Sợi dây kết nối giữa “bỏ chạy” với “chiến đấu”
13. Chương 7 - Vũ điệu của cái cũ và cái mới
14. PHẦN 3 - CHUYỂN ĐỔI VIỆC ĐƯA RA QUYẾT ĐỊNH TỪ
TRONG RA NGOÀI
15. Chương 8 - Thách thức từ trong ra ngoài
16. Chương 9 - Mở mang não bộ
17. Chương 10 - Mở ra khả năng sáng tạo thông qua chánh niệm

Những lời khen dành cho cuốn
sách
“M
ichael Nicolas đã tạo ra một tác phẩm hấp dẫn. Cuốn sách này thách thức
bạn theo nhiều cách - đặc biệt là cách bạn đưa ra quyết định trong mọi lĩnh
vực cuộc sống chứ không chỉ riêng trong việc kinh doanh. Cuốn sách sẽ
đưa người đọc qua một cuộc hành trình hợp lí, giàu dữ liệu và đã được
khoa học chứng minh, khiến bạn tạm dừng lại và suy ngẫm về vô số sự
kiện. Nếu một năm bạn chỉ đọc một cuốn sách, tôi chân thành khuyên bạn
nên đọc cuốn sách này - bạn sẽ không cảm thấy thất vọng đâu.”
STEPHEN MURPHY,
Giám đốc Kinh doanh Quốc tế của DJO Global
“Tôi thường không bao giờ quá phấn khích về mô hình ra quyết định hay
cách viết nào, tuy nhiên, đây là một tài liệu tuyệt vời của Michael Nicolas.
Cuốn sách là sự hợp lý toàn diện về lịch sử và giải thích về việc ra quyết
định dựa trên cơ sở khoa học được minh họa bằng các ví dụ với những
thông tin tuyệt vời, đúng thời điểm một cách kỳ diệu. Sau đó nó kết luận
khá thuyết phục rằng theo cách thức mới, bất chấp sức mạnh của các giải
pháp dựa trên trí tuệ nhân tạo đang nổi lên, vẫn cần tập trung vào tác động
con người chứ không phải máy móc, và tiếp cận có ý thức làm cốt lõi. Tôi
đặc biệt thích chương 'Thử thách từ-trong- ra-ngoài'.”
BEN BENGOUGAM,
Phó giám đốc nhân sự cao cấp của EMEA, Hilton
“Trong vài năm qua, chánh niệm đã trở thành một phần quan trọng trong
kinh doanh. Để có được hiệu quả cao, chúng ta cần đưa nó đến cuộc sống
theo cách giúp chúng ta thay đổi tư duy và hành vi, giống như một giáo
viên có ảnh hưởng tốt tới học sinh vậy. Michael làm được điều này trong

cuốn sách mới của anh ấy, tạo ra một lý lẽ có sức thuyết phục rằng, chánh
niệm có thể là người cầm lái chính trong việc cải thiện một trong những kỹ
năng quan trọng nhất của việc lãnh đạo – kỹ năng ra quyết định. Nó mới
mẻ, kích thích tư duy và rất lý thú. Đây chắc chắn là cuốn sách mà tôi sẽ
giới thiệu cho những người khác.”
ROBBIE FEATHER,
Giám đốc Thương mại của Argos
Ra quyết định dựa trên lý trí từ lâu đã trở thành một cách tiếp cận tự nhiên
được các nhà chiến lược và các nhà lãnh đạo kinh doanh cùng đồng thuận.
Nhưng trong cuốn sách này, một điều đã được chứng minh rằng khi tốc độ
kinh doanh tăng lên và môi trường kinh doanh trở nên phức tạp hơn thì
cách tiếp cận trên dần mất đi sự tin sự tin cậy. Trong tương lai, kinh doanh
sẽ chú trọng vào việc học phát triển các khía cạnh về tư duy và phán đoán,
chứ không đơn thuần chỉ tập trung vào các kỹ năng cũ dựa trên kinh
nghiệm. Quan trọng là, cuốn sách này sẽ mách nước cho bạn.”
ROB WOODWARD,
Giám đốc Điều hành, STV Group plc
“Cuốn sách này chứa đầy những suy nghĩ và thông tin sẽ thay đổi hiểu biết
của bạn về việc ra quyết định, cho bạn thấy rằng với việc ra quyết định
một cách tự phát, bản năng sẽ không đưa bạn đến đâu cả. Michael đã cung
cấp đầy đủ những thông tin - từ việc học hỏi từ những sai lầm và phá vỡ
các quy tắc để nhận thức được việc tập trung chú ý có thể định hình lại khả
năng ra quyết định như thế nào. Hãy tận hưởng nó!”
KAI BOSCHMANN,
Giám đốc Điều hành và Truyền thông, SOS quốc tế
“Không còn nghi ngờ gì rằng số lượng các quyết định chúng ta phải thực
hiện và số lượng thông tin sẵn có để xem xét trong một quá trình, đều tăng
trưởng theo cấp số nhân. Vậy làm thế nào chúng ta tổng hợp và giải quyết
những mối phức tạp này một cách nhanh chóng và tự tin? Cuốn sách này

sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức hoàn toàn mới về cách sử dụng bộ
não một cách khác biệt để tạo ra các quyết định nhanh hơn và tốt hơn. Hơn
nữa, không giống như nhiều cuốn sách kinh doanh khá khoa trương và
không gây được hứng thú khác, cuốn sách này đã giải quyết được một vấn
đề phức tạp theo chiều sâu, nhưng vẫn dễ đọc, dễ tiếp nhận và tạo hứng
thú. Một cuốn sách xuất sắc!”
RHIAN BARTLETT,
Giám đốc cấp cao, Tập đoàn eCommerce đa quốc gia
“Cuốn Kỹ năng ra quyết định hiệu quả dạy bạn cách rèn luyện để thành
công bằng việc cải thiện đáng kể sự tự nhận thức và tập trung chú ý hơn.
Bởi vì tôi có thể chứng thực từ kinh nghiệm bản thân, và vì khi làm như
vậy, bạn sẽ có khả năng phản hồi hơn là phản ứng, cho phép bạn đưa ra các
quyết định linh hoạt, sáng tạo và phù hợp với thách thức phải đối mặt.
Giống như tất cả mọi thứ đáng giá khác, việc ứng dụng các ý tưởng trong
cuốn sách này sẽ cần một vài nỗ lực, đặc biệt ở mức độ tinh thần, nhưng
kết quả – bao gồm sự phán xét hợp lý hơn, các mối quan hệ tốt hơn, cả
trong công việc và trong cuộc sống của bạn nói chung – sẽ rất xứng đáng.”
RICHARD CRAMPTON,
Giám đốc Quản lý, tập đoàn Bán lẻ và dịch vụ
“Cuốn sách này sẽ khiến bạn ngạc nhiên nếu bạn chưa bao giờ nhìn vào
chiều sâu của sự ảnh hưởng mà thế giới bên trong tác động tới cách chúng
ta nhận thức và đánh giá các sự kiện bên ngoài. Nó là một trong những
cuốn sách tốt nhất mà tôi từng đọc, giúp giải quyết không chỉ về 'cái gì'
mà còn 'như thế nào' trong việc ra quyết định, trong đó hiệu quả là khi các
vấn đề được cải thiện bắt đầu từ bên trong. Cuốn sách này sẽ giúp bạn làm
điều đó.”
AIDAN NEILL,
Giám đốc Điều hành, Bitposter

“Tìm hiểu cách thức giúp bạn thành công trong môi trường không ngừng
thay đổi hiện nay. Nếu như bạn đã đọc bất kỳ cuốn sách nào về nhận thức
nhưng vẫn chưa có câu trả lời cho mình về việc làm thế nào để cải thiện kỹ
năng ra quyết định, thì cuốn sách này dành cho bạn. Sử dụng những kiến
thức khoa học mới nhất để lý giải nguyên nhân tại sao những khuynh
hướng nhận thức mà chúng ta biết hiếm khi giúp chúng ta giải quyết vấn
đề một cách hiệu quả, và chúng ta phải làm gì để phát triển kỹ năng nhận
thức, tập trung vào những yếu tố quan trọng. Đây không phải là cuốn sách
mà bạn nghĩ rằng chỉ cần xem qua là đủ – nó sẽ buộc bạn phải tư duy. Đối
với tôi, đó là một điều tốt. Tôi yêu thích nó. Michael là một nguồn cảm
hứng thực sự, cả trong vai trò là một huấn luyện viên hay một tác giả.”
MICHELLE BURTON,
Giám đốc nhân sự, Poundland
“Nếu bạn muốn tiến bộ vượt bậc, và hiểu rõ các cách tiếp cận để ra quyết
định mà chúng ta đã trở nên quen thuộc, cho tới các cấp độ cao nhất cần
thiết cho lãnh đạo, hãy đọc cuốn sách này. Nó trình bày một cách sâu sắc
vấn đề tại sao và khi nào cần thay đổi, và sẽ chỉ cho bạn cách biến những
kiến thức thành kết quả vượt xa các quy chuẩn thông thường.”
PAUL, SAGO,
Giám đốc Điều hành, Lemon Group
“Cuốn Kỹ năng ra quyết định hiệu quả trình bày chi tiết về các yếu tố bên
trong và bên ngoài định hướng các quyết định. Bạn đã từng coi bản thân là
một người đưa ra quyết định theo lý trí hay chưa? Đọc cuốn sách này, bạn
sẽ dừng lại để suy nghĩ rằng rốt cuộc mình có tiềm năng cải thiện óc phán
xét hay không. Bằng cách hướng sự chú ý vào bên trong, nó cũng chỉ ra
cách hướng tới nguồn động lực và tư duy, chúng ta có thể gia tăng sự tự
nhận thức và do đó tạo ra sự cải thiện kết quả bên trong. Một tài liệu thật
hấp dẫn và sâu sắc.”
JAT SAHOTA,
Trưởng phòng Thương mại và Bán lẻ, Land Securities

“Michael cung cấp một mức độ hiểu biết khác về lí do chúng ta quyết định
theo cách chúng ta đã làm, những 'quy luật của trò chơi' thay đổi như thế
nào và, quan trọng hơn, cách chúng ta có thể cải thiện việc ra quyết định
của mình. Tôi nghi ngờ rằng liệu đây có phải là cuốn sách bạn muốn xem
qua vào buổi tối hay không, bởi vì dành thời gian cho việc suy nghĩ sâu
hơn có thể mang tới những lợi ích to lớn về mặt tự nhận thức, giá trị của
điều này chỉ là một trong nhiều nguyên tắc mà cuốn sách sẽ giải quyết.
Một công cụ tuyệt vời, và hiệu quả!”
DARREN SINCLAIR,
Giám đốc Quản lý khu vực, Sainsbury's
“Các quyết định là thiết yếu đối với cách chúng ta điều hướng cuộc sống
hằng ngày, cả ở nơi làm việc và cuộc sống bên ngoài. Chúng ta quyết định
hàng trăm, hàng ngàn việc quan trọng khác nhau mỗi ngày, và có bao nhiêu
người trong số chúng ta thực sự dừng lại để suy nghĩ về việc làm thế nào
để cải thiện việc ra quyết định của mình. Cuốn sách của Michael Nicholas
thách thức tất cả chúng ta suy nghĩ về điều gì là trung tâm của quyết định
và hiểu được cách thức giúp chúng ta cải thiện chất lượng của các quyết
định thông qua sự tự nhận thức về vai trò của ý thức và tiềm thức trong
quá trình tư duy. Nói một cách đơn giản, bí quyết để đưa ra quyết định tốt
bắt đầu từ trong ra ngoài, là sẵn sàng hiểu và thay đổi bản thân.”
GARETH CAMPBELL,
Đối tác cao cấp, Công ty tư vấn quốc tế
“Cuốn sách này là một tài liệu vô cùng thú vị và kích thích tư duy - khám
phá và phát triển một cách tiếp cận mang tính thách thức mà phần lớn
chúng ta mới chỉ bắt đầu nhận ra và thấu hiểu. Dĩ nhiên nó không chỉ là
một cuốn sách quản lý trong công việc, với những thông tin sâu sắc về các
cách thức tư duy và cảm xúc, nó còn giúp ích cho những vấn đề khác trong
cuộc sống. Cụ thể, nó nhắc nhở tôi về sự thiết yếu của việc luôn luôn học
hỏi, nó cho tôi sự tự tin để phát triển, và dẫn đường để tôi thực hiện mọi
thứ một cách hiệu quả.”
CHRIS GREEN,

Giám đốc Điều hành, Arcus

Lời cảm ơn
N
hìn lại 30 năm sự nghiệp cho tới thời điểm này, có rất nhiều người đã đóng
góp vào sự lớn mạnh và phát triển chuyên môn của tôi, và còn nhiều hơn
nữa những con người đã giúp tôi định hình con đường của mình. Không có
họ, có lẽ tôi đã không thực hiện được những điều mình muốn, sống một
cuộc đời mơ ước, với đầy mục tiêu và ý nghĩa. Họ là gia đình, bạn bè, các
huấn luyện viên, những người lãnh đạo tư tưởng mà tôi có cơ hội được
học hỏi, các đồng nghiệp và khách hàng. Tôi muốn thể hiện lòng biết ơn
sâu sắc đối với họ.
Tôi muốn thể hiện sự biết ơn đối với một vài giáo viên quan trọng, những
người có ảnh hưởng sâu sắc tới tư duy và sự tiến bộ của tôi: Tony
Robbins, vì đã thúc đẩy sự phát triển cá nhân và đánh thức tiềm năng để
tạo ra sự thay đổi trong tôi; John Maxwell vì những chia sẻ của anh về
những điều thực sự quan trọng khi trở thành lãnh đạo; Daniel Goleman,
người đầu tiên khiến tôi tư duy theo những cách thức mới về việc chúng ta
có thể tối đa hóa các mối quan hệ như thế nào và những ảnh hưởng của
chúng; Deepak Chopra, người đã giúp tôi hiểu cách thức tâm trí và cơ thể
của chúng ta kết nối với nhau, và vì những điều ý nghĩa mà anh đã mang
đến cho cuộc sống của tôi; Eckhart Tolle vì đã giúp tôi có được nhận thức
sâu sắc hơn về những điều ở hiện tại; Giáo sư Joe Dispenza vì những kiến
thức về cách chúng ta có thể phát triển bộ não, định hình lại hành vi và chủ
động biến đổi kết quả của mình như thế nào; và giáo viên dạy thiền của
tôi, Bhante Bodhidhamma, người truyền cảm hứng và giúp tôi trở thành
một người biết quan tâm, có lòng trắc ẩn và vui vẻ. Cuối cùng nhưng cũng
không kém phần quan trọng, ngài John Whitmore, thật buồn vì ông vừa
mới qua đời. Hai mươi năm trước, tôi đã thực hiện phần giới thiệu về
huấn luyện viên với ông ấy, và nó thay đổi cuộc sống của tôi theo nghĩa
đen – không có ông rất có thể tôi đã không viết cuốn sách này.
Tôi cũng cảm ơn đội ngũ xuất bản tại John Wiley & Sons. Nếu không có
sự khuyến khích từ các bạn, cuốn sách này sẽ không bao giờ trở thành hiện

thực. Đặc biệt cảm ơn Annie Knight vì đã sẵn sàng điều chỉnh lịch xuất
bản để phù hợp với tốc độ viết của tôi, và tới biên tập viên của tôi, Pete
Gaughan, vì đã liên tục thách thức tôi hướng tới tiêu chuẩn cao hơn.
Lời cảm ơn đặc biệt gửi tới người bạn đời của tôi, Angela Howe Missen.
Em phải nghe về những khó khăn liên quan tới việc cho ra đời cuốn sách
này nhiều hơn bất cứ ai, cũng như phải chấp nhận sự ảnh hưởng của nó
tới cuộc sống của mình, nhưng em chưa bao giờ ngừng động viên và hỗ
trợ. Điều này sẽ cực kỳ khó khăn nếu không có em.
Và cuối cùng, lời cảm ơn to lớn dành cho gia đình tôi. Cảm ơn bố mẹ tôi,
Ian và Marison, các chị tôi, Sarah và Dabbie, vì sự giúp đỡ vô hạn của mọi
người. Với tôi mọi người là cả thế giới. Cảm ơn hai đứa con tuyệt vời của
tôi là Amy và Hannah. Các con đã thắp sáng cuộc đời bố, đem đến tình yêu
vô hạn và truyền cảm hứng cho bố trở thành phiên bản tốt nhất mà bố có
thể.

Đôi nét về tác giả
M
ichael Nicholas dành cả sự nghiệp của mình để làm lãnh đạo, đồng thời
giúp đỡ những nhà lãnh đạo khác thay đổi trong việc tác động đến người
khác, nâng tầm ảnh hưởng, khả năng sáng tạo và thích nghi của họ. Ông
liên tục thách thức bản thân và người khác đặt câu hỏi về sự hiểu biết
thông thường và cách mạng hóa tư duy và hành vi. Từng làm việc trong
những môi trường có nhiều thách thức, Michael thấu hiểu việc cần phải
học cách quản lý những áp lực, điều mà các khách hàng của ông phải giải
quyết để đáp ứng được kỳ vọng về hiệu suất công việc. Quan trọng hơn,
ông có một khả năng đã được chứng minh là có thể truyền tải những điều
ông đã học hỏi được cho người khác. Điều này cho phép những rào cản, và
những yêu cầu về hiệu suất cao được giải quyết tận gốc rễ, tạo chất lượng
cao, thay đổi về lâu dài và cải thiện kết quả theo hướng bền vững.
Bắt đầu công việc đào tạo từ năm 2004, Michael trở thành một huấn luyện
viên giàu kinh nghiệm và là một diễn giả chuyên nghiệp với nhiều giải
thưởng. Ông chuyên về mảng ra quyết định, trí tuệ cảm xúc và gắn kết
nhân viên, với phạm vi khách hàng từ các công ty FTSE hàng đầu, các
doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho tới các doanh nghiệp năng động. Cách đào
tạo sâu sắc và hướng đến kết quả của ông có cơ sở vững chắc từ kinh
nghiệm thực tế 30 năm thu thập được khi làm việc với các nhà lãnh đạo
đến từ nhiều ngành công nghiệp khác nhau, nắm giữ vị trí kinh doanh cấp
cao, phục vụ tại ngũ như một sỹ quan quân đội, và hoàn thành khóa đào tạo
khoa học nghiêm ngặt bắt buộc để trở thành một kỹ sư đủ tư cách hành
nghề.

Lời giới thiệu
V
ề phương pháp, có lẽ có một triệu hoặc thậm chí hơn, nhưng các nguyên
tắc thì rất ít. Người nắm bắt được các nguyên tắc có thể thành công trong
việc tìm ra phương pháp cho riêng mình. Người thử các phương pháp,
nhưng lại bỏ qua các nguyên tắc, thì chắc chắn sẽ gặp rắc rối."
— RALPH WALDO EMERSON
Các quyết định có tầm quan trọng đáng kể trong hầu hết mọi lĩnh vực của
cuộc sống. Về mặt chuyên môn, chúng được cho là một thứ tạo ra sự khác
biệt đối với mức độ thành công mà chúng ta đạt được, bởi vì chúng quyết
định cách mà chúng ta áp dụng những kỹ năng của mình. Kỹ năng ra quyết
định cũng chứng minh quy mô và thể loại vấn đề chúng ta có thể giải
quyết, do đó có liên quan chặt chẽ tới việc chúng ta có thể tiến bao xa và
phát triển bao nhiêu.
Không có lý do gì để nghĩ rằng tầm quan trọng của việc ra quyết định sẽ bị
giảm đi trong thời gian tới. Khi tôi đang viết cuốn sách này, Diễn đàn Kinh
tế Thế giới đã tiết lộ danh sách 10 kỹ năng hàng đầu mà họ tin là chúng ta
cần có ở nơi làm việc đến năm 20201. Ba kỹ năng đầu tiên là “giải quyết
vấn đề phức tạp”, “tư duy phản biện”, “sáng tạo”, tất cả đều là những yếu
tố quan trọng để ra các quyết định hiệu quả (đừng lo, nếu bạn không nhận
ra sự sáng tạo là một khía cạnh cơ bản của ra quyết định, bạn sẽ nhận ra ở
cuối Phần 1 của cuốn sách này). Trong khi đó, “sự suy xét và quyết định”
được liệt kê ở vị trí thứ sáu, và “linh hoạt trong nhận thức”, nếu thiếu nó
thì không có được sự sáng tạo thì lại nằm ở vị trí số 10. Bởi vậy, nếu
muốn thành công, bạn nên đảm bảo rằng mình là một người ra quyết định
tốt. Hãy xem nhanh những nội dung liên quan.
Mặc dù việc ra quyết định xảy ra ở một thời điểm cụ thể, nhưng để hiểu rõ
hơn về những thách thức có liên quan, chúng ta cần xem xét toàn bộ quá
trình. Đây là một cách tiếp cận khá chuẩn xác:

1. Hiểu vấn đề
2. Tập hợp thông tin liên quan
3. Phân tích các thông tin đó
4. Rút ra điều gợi ý từ kết quả
5. Xác định các phương án
6. Quyết định phương án thực hiện
7. Hành động
Theo lịch sử, các chuyên gia tìm ra được kỹ năng thực hiện quá trình này
một cách nhanh chóng và chắc chắn. Kinh nghiệm trước đây cho phép họ
hoàn thành một cách hiệu quả ba nhiệm vụ đầu tiên, bởi vì họ biết những
gì cần tìm kiếm. Họ sẽ hiểu được những thông tin và có thể áp dụng trong
những tình huống khác nhau mà vẫn không vượt ra ngoài khuôn khổ. Đó là
bản chất của sự hiểu biết “cách làm tốt nhất”, và nó được đánh giá cao, vì
lí do chính đáng. Họ có sự đánh giá sâu sắc về cách thực hiện kế hoạch. Kỹ
năng ra quyết định có vai trò quan trọng đối với tất cả các ngành nghề như
luật sư, kỹ sư, nhà khoa học, bác sỹ, kiến trúc sư, tư vấn viên, doanh nhân
hay những nhà lãnh đạo trong kinh doanh. Đây là con đường đến với sự
công nhận và tôn trọng, và là yếu tố to lớn trong việc chứng minh giá trị
của một người trong thương trường.
Hiện tại, chúng ta đang đứng giữa ranh giới của sự chuyển đổi. Tôi biết
rằng, cụm từ “chuyển đổi” đã bị quá lạm dụng khi dùng để mô tả về sự
thay đổi nhỏ của các công ty. Chuyển đổi thực sự là khi một tờ giấy được
đặt trên một ngọn lửa - không thể quay trở lại như ban đầu. Tôi sử dụng từ
“chuyển đổi” một cách có chủ ý, bởi vì sẽ không có đường lùi cho những
gì đang diễn ra. Nó đã bắt đầu, và đến khi nó thực sự kết thúc, về cơ bản
nó sẽ thay đổi cách chúng ta tạo nên giá trị. Câu hỏi đặt ra là, bạn sẽ theo
kịp chứ?
Năm 1987, với vai trò là một sỹ quan mới tốt nghiệp ở Lực lượng Không
quân Hoàng gia, chịu trách nhiệm liên lạc và trợ giúp điều hướng trong

một căn cứ không quân, tôi từng cập nhật các kế hoạch dự phòng để giải
quyết thiệt hại có thể gây ra bởi cuộc không kích của địch. Khi hoàn thành
từng phần, nó sẽ được gửi tới cho văn phòng đánh máy; sau đó, khi nó
được trả lại, tôi đọc để tìm lỗi và gửi lại trang nào có lỗi để đánh máy lại
một lần nữa. Việc đó tốn nhiều thời gian, không hiệu quả và khá tẻ nhạt,
nhưng tôi đã không nhận ra rằng, sau đó – tôi chỉ đang làm công việc của
mình thôi.
Đó là khoảng thời gian tôi nhận được chiếc máy tính đầu tiên của mình,
khi đó tôi đã nghĩ, “Mình cần làm gì với nó?” Tôi am hiểu tương đối về
công nghệ khi có một tấm bằng kỹ sư, với đồ án tốt nghiệp liên quan đến
việc viết mã máy tính, để tôi có thể kiểm soát một phần của hệ thống sản
xuất, nhưng tôi vẫn không thể dự tính được mình sẽ sử dụng một chiếc
máy tính trong công việc như thế nào, chưa kể đến việc công suất tính toán
có thể thay đổi thế giới công việc ra sao (tôi sẽ nói về thách thức này đối
với việc ra quyết định của chúng ta, điều được gọi là Nhận thức bị giới
hạn (sẽ được đề cập ở phần sau của cuốn sách). Nhưng sự thiếu nhận thức
trong những trường hợp như thế này sẽ ảnh hưởng tới kết quả làm việc, và
chúng ta, đặc biệt là những nhân viên đánh máy kia, đều buộc phải thay
đổi.
Sau này, khi máy tính cách mạng hóa quy trình sản xuất, sử dụng rô-bốt
thay thế trong nhiều khâu, thì đối với nhiều chuyên gia và những người
trong ngành công nghiệp dịch vụ, tác động của nó lại tương đối nhỏ.
Không có nhiều người bị mất việc làm hay phải thay đổi bản chất công
việc – họ chỉ làm việc nhanh hơn thông qua giao diện máy tính. Hiện tại
với sự hỗ trợ của máy tính, chúng ta sẽ tiếp cận được với nhiều dữ liệu
hơn. Tuy nhiên nếu dự đoán sai, sự thay đổi sẽ chỉ giống như một gợn
sóng trên đại dương, bởi Trí tuệ nhân tạo (AI) đang đến, và với sự xuất
hiện của nó, nhiều công việc sẽ nhanh chóng mất đi.
Chỉ cần nghĩ xem một cái máy thông minh sẽ làm gì để đưa ra quyết định.
Chúng có thể sẽ vượt trội hơn cả những chuyên gia thuộc giai đoạn hai và
ba của quá trình ra quyết định, 2 giai đoạn mà có nhiều chuyên gia có kỹ
năng nhất. Chúng có thể tiếp thu nhanh hơn và chính xác hơn, không cạn
kiệt năng lượng, chúng có khả năng ghi nhớ hoàn hảo, thậm chí, chúng còn
có tư duy thông minh hơn cả con người trong những tình huống nguy cấp

như chẩn đoán y khoa. Hơn nữa, chúng không chịu sự tác động của những
vấn đề có thể ảnh hưởng đến con người. (tôi sẽ giới thiệu với bạn trong
cuốn sách này). Còn bao lâu nữa trước khi các vấn đề kinh doanh phức tạp
được phát hiện, các hành động được đề xuất, bởi một bộ máy.
Nếu đó là toàn bộ câu chuyện, thì chúng ta sẽ gặp rắc rối lớn. Sự suy giảm
trong khả năng tạo ra giá trị của chúng ta hầu như hoàn toàn không thể
tránh khỏi – câu hỏi là “khi nào”, chứ không phải “nếu”. Tuy nhiên, có
những thứ mà chỉ con người mới có khả năng làm; các kỹ năng mà máy
móc không có khả năng thực hiện trong một thời điểm cụ thể, hoặc là vô
thời hạn. Chúng bao gồm khả năng hiểu những khái niệm và tình huống
mới, khả năng kết nối với con người ở mức độ tình cảm, và khả năng sáng
tạo, đổi mới và phát minh. Chúng ta cần nắm được những thế mạnh này,
và điều thú vị là vì nhịp độ thay đổi của thế giới đang tăng, dẫn đầu bởi
các công nghệ tiên tiến như là các hệ thống AI, cho nên yêu cầu về những
khả năng này của con người cũng tăng.
Điều này đặc biệt đúng trong việc ra quyết định ở các lĩnh vực khác nhau,
nơi mà việc đáp ứng được những nhu cầu và thách thức của thế giới mới
sẽ không chỉ giới hạn trong những vấn đề bạn có thể xử lý mà còn nhiều
hơn thế. Những biến động phức tạp và mơ hồ này, đã trở thành chủ đề phổ
biến cho các bài báo về lãnh đạo và kinh doanh trong những năm qua.
Trong cuốn sách này, tôi sẽ chỉ cho bạn biết tại sao những thách thức tạo ra
bởi một môi trường khó lường thì không thể được đáp ứng bởi hình thức
ra quyết định như đã nói ở trên, và điều mà bạn cần làm để thay thế.
Chúng ta sẽ xem xét một vài khả năng mà bạn có thể làm gia tăng giá trị,
cho dù công nghệ có mang tới bất cứ điều gì.
Điều mà tôi hy vọng thể hiện một điều rằng khả năng nhận thức và tư duy
khác biệt nằm trong tầm tay của chúng ta đang dần trở nên quan trọng
trong việc ra quyết định hơn bất cứ sự hiểu biết nào của bạn từ trước tới
nay.
Đó là tin vui. Tin không vui là không có nhiều cố gắng phát triển khả năng
cần có trong thế giới mới này, hoặc thậm chí biết cách để bắt đầu làm như
vậy. Để thành công, bạn sẽ cần sự tập trung khác biệt vào những điều bạn
được dạy từ khi còn ngồi ở ghế nhà trường, và những điều đã được xã hội
công nhận và tưởng thưởng. Bạn cũng sẽ cần đến một cách tiếp cận khác

với những điều chúng ta vẫn luôn được dạy. Nó không thực sự là “phương
pháp” hay “kỹ thuật” - cách tiếp cận này cần một cuốn bách khoa toàn thư
bao gồm tất cả các khía cạnh. Nó là sự tổng hợp của các nguyên tắc, dựa
trên những kiến thức đáng tin cậy về cách trí não chúng ta hoạt động, cho
bạn